Με αφορμή την συμπλήρωσι 250 ετών από της γεννήσεως του Ιωάννου Καποδίστρια (Koρφοί 11 Φεβρουαρίου 1776) και την προβολή της ταινίας , επιτρέψατέ μοι ορισμένες σκέψεις επί της ταινίας.
Προβάλλεται, και δικαίως, η ανθρώπινη διάσταση του Κυβερνήτη. Η πολυετής σχέσις του με την Μολδαβή, Ελληνίδα την φωνήν και το γένος, Αλεξάνδρα Στούρ(τ)ζα. Πράγματι, από την εντυπωσιακή σε ποιότητα και ποσότητα αλληλογραφία των μαθαίνομε πολλά. Βέβαια, πρέπει να αναφερθή ότι κατά την διάρκεια των ετών 1808-1819 ο Καποδίστριας αλληλογραφούσε συστηματικά με τον πατέρα του, τον οποίον είχε ως πρότυπον , ο οποίος συχνά-πυκνά του υπενθύμιζε το θέμα του γάμου, ένα ζήτημα που ο Καποδίστριας ανέβαλε συνέχεια.
Στα θετικά της ταινίας η συνάντησις των Κορφών, Πάσχα 1819. Εκεί θα μπορούσε ο σκηνοθέτης να αξιοποιήση περισσότερο την συνάντηση, για την οποία έχω γράψει αναλυτικώς στο επετειακό τεύχος της Νέας Κοινωνιολογίας για το 1821. Κατά το ψήσιμο των αμνών ο Κολοκοτρώνης του εύχεται και του χρόνου στην πατρίδα. Από εκεί συντάσσει και αποστέλλει ο Καποδίστριας την περίφημον εγκύκλιον ανά το Πανελλήνιον , μία εγκύκλιος η οποία ουσιαστικά αποκρυσταλλώνει όλην την φιλοσοφική του και πολιτική του ιδεολογία. Εκεί θα συναντήση και για τελευταία φορά τον πατέρα του, ο οποίος θα αποβιώση την 21ην Απριλίου 1821.
Εξοχη η συνάντηση με τον ποιητή Πούσκιν. Ο Καποδίστριας ήταν Δεκεμβριστής, άρα ανήκε στους κύκλους εκείνους που ήθελαν ανατροπή του Τσάρου.
Ανιστόρητα της ταινίας. Η ανάκρουση του εθνικού ύμνου, άλλωστε η Συνταγματική Βασιλεία καθιέρωσε τον εθνικό ύμνο. Η συνάντηση με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Ποτέ δεν είχε σχέσεις με τους Υψηλάντες ο Καποδίστριας, ήσαν ανταγωνιστικοί. Τούτο μας το λέει και ο πολύ Φιλήμων στο Δοκίμιον για την Φιλική Εταιρεία. Αργότερα ο Καποδίστριας ως Κυβερνήτης θέλοντας να υποσκάψη τον Δημήτριο Υψηλάντη, έβαλε τον αδελφόν του Αυγουστίνο, άσχετο και άπειρο στα στρατιωτικά, να ηγηθή στην Στερεά Ελλάδα για την απελευθέρωση της Ναυπάκτου[Περί αυτού έχει γράψει αναλυτικώς ο Νόβας στην Ακαδημία Αθηνών]. Επίσης, ο σκηνοθέτης τοποθετεί τον Υψηλάντη με πλουσία κόμη, ενώ είναι γνωστό ότι οι Υψηλάντες έπασχον από μία ασθένεια των μαλλιών και είχαν φαλάκρα. Βλ. άρθρο του Κ. Κριμπά στα Ιστορικά, 1983.
Τέλος, πλουσία κόμη είχε ο Metternich, ήταν και όμορφος άνδρας.
Στο Συνέδριο της Βιέννης μετείχε και εκπρόσωπος του Βατικανού. Ένας καρδινάλιος. Προσεπάθησα να τον ίδω στην ταινία, αλλά εις μάτην. Στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους του Κ. Παπαρρηγοπούλου υπάρχει ο μοναδικός πίνακας ζωγραφικής. Ο καλλιτέχνης δεν ήταν παρών στο Συνέδριο και ζωγράφισε τα πρόσωπα με βάση τα Πρακτικά του Συνεδρίου, αυτά που χρησιμοποίησε και ο Ηenry Kissinger [1923-2024]στην διατριβήν του. Στον πίνακα ο ζωγράφος αποθανατίζει τις εντάσεις στα πρόσωπα των μελών.
Στα θετικά της ταινίας και η ασθένεια που τον κατέτρωγε. Ο Καποδίστριας έπασχε από ρευματισμούς, τους είχε αποκτήσει στην Ρωσσία και διεμαρτύρετο στον πατέρα του. Πήγαινε στο Karlsbad, Karlo-Vivary , της σημερινής Τσεχίας, για ιαματικά λουτρά, όπου και συναντούσε και τον Goethe.
Στα χρόνια της βραχείας και περιπετειώδους διακυβερνήσεως ο Καποδίστριας ήθελε να φέρη κάτι τι το νέον. Ο σκηνοθέτης το επιχειρεί και το πετυχαίνει. Έξοχη η συμμετοχή του Σπηλιάδη. Τα συμφέροντα έφαγαν τελικώς τον Καποδίστρια.
Εκείνο που προσωπικά δεν μου άρεσε ήταν η προβολή της Παναγίας. Το θεωρώ κάπως τραβηγμένο, ίσως και να υπάρχη μία δόση αμαρτίας. Η Παναγία μας, η Θεοτόκος, δεν χρειάζεται να αποθανατίζεται , ζή μέσα μας!
Αυτά τα ολίγα! Για περισσότερα ετοιμάζω τον Πανηγυρικόν που θα εκφωνήσω την 23ην Μαρτίου 2026 στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών [Θεσσαλονίκη] με θέμα <<Από την Εθνική Παλιγγενεσία στον Ιωάννη Καποδίστρια>>. Φυσικά Θεού θέλοντος, καιρού επιτρέποντος και τραίνων ταξιδευόντων! Μην μείνωμε στον Παλαιοφάρσαλο όπως ο Πομπήιος!
έρρωσθε εν παντί και πανοικεί!
